Aynı IP adresini kaç kişinin kullandığı, o adresin kaderini belirler. Paylaşımlı (shared) proxy'de aynı adres onlarca müşteriye açıktır; özel (dedicated) proxy'de yalnızca size tahsis edilir. Aradaki fiyat farkı 3–5 kat olabilir — ama asıl fark fiyatta değil, öngörülebilirliktedir.
Komşu Etkisi
Paylaşımlı bir IP'de sizinle aynı adresi kullanan birinin davranışı doğrudan sizi etkiler. Bu duruma "kötü komşu etkisi" denir ve üç şekilde görünür:
Temsili bir daralma. Özel proxy'de bu huni neredeyse düz bir çizgidir: 10 IP aldıysanız 10'u da sizindir.
Karşılaştırma
Hesapla ilgili hiçbir işte paylaşımlı IP kullanmayın: aynı adresi kullanan başka biri o platformda işaretlenmişse sizin hesabınız da etkilenir.
Ücretsiz Proxyler Hangi Kategoride?
Ücretsiz listelerdeki adresler paylaşımlının en uç halidir: kaç kişinin kullandığı bilinmez, sahibi çoğu zaman belirsizdir ve ömrü saatlerle ölçülür. Bu yüzden ücretsiz proxy listemiz öğrenme, test ve tek seferlik işler için önerilir; üretim iş yükleri için değil. Riskleri ayrıntılı ele aldığımız yazı: Ücretsiz proxy nedir, güvenli mi?
Yarı Özel (Semi-Dedicated) Seçeneği
Bazı sağlayıcılar 2–3 kullanıcıyla sınırlı "yarı özel" paketler sunar. Fiyat/performans dengesi iyidir ancak hesap işlerinde yine risklidir: paylaştığınız kişi de aynı platformu kullanıyorsa ilişkilendirme olasılığı doğar.
Aşağı indikçe paylaşımın riski artar. Ödeme içeren akışlarda hiçbir proxy türü "güçlü" işaretlenmez — bu işler için proxy kullanımını dikkatle değerlendirin.
Satın Almadan Önce Sorulacaklar
- Bu IP'yi kaç kişi kullanıyor? (Sağlayıcı net sayı vermiyorsa paylaşımlıdır.)
- IP değişirse yenisi ücretsiz mi? Kaç kez değiştirebilirim?
- Bant genişliği sınırı var mı, adil kullanım politikası nedir?
- Hedef sitem için daha önce engellenmiş mi — deneme süresi sunuyor musunuz?
Son madde en önemlisidir: bir adresin sizin hedefinizde çalışıp çalışmadığını ancak deneyerek öğrenirsiniz. Proxy Kontrol aracı adresin canlı olduğunu gösterir; hedef sitenizde kabul görüp görmediğini ise kendi denemeniz gösterir.