Europa Universalis IV’te Proxy: Hangi Trafik Tünelden Geçer?

Bu oyunun ağ tarafını anlamanın en kısa yolu, ekranda tek bir program görseniz de bilgisayarınızda birbirinden bağımsız birkaç sürecin konuştuğunu kabul etmektir. Paradox launcher’ı kendi HTTPS isteklerini yapar, mağaza istemcisi güncellemeleri kendi indiricisiyle çeker, oyun istemcisi ise oturum kurulduğunda tamamen başka bir uca bağlanır. Proxy açısından bunlar üç ayrı müşteridir.

Pratikteki karşılığı şudur: tarayıcınıza tanımladığınız bir çıkış oyunu hiç etkilemez; mağaza istemcisine tanımladığınız bir çıkış ise launcher’ı kapsayabilir ama oturum trafiğini kapsamayabilir. “Proxy açtım ama bir şey değişmedi” cümlesinin arkasında çoğunlukla bu kapsam yanlışı vardır.

İkinci nokta baştan netleşsin: proxy bir hız aracı değil, bir yönlendirme kararıdır. Bağlantınıza fazladan bir durak ekler. Değişen şey karşı tarafın gördüğü çıkış adresidir; oyunun tepki süresi değil.

Bir EU4 oturumu ağda kaç ayrı parçaya bölünür?

Oyunu başlattığınızda ilk açılan pencere oyun değil launcher’dır. Launcher kendi başına bir uygulamadır: yüklü eklentilerin ve modların listesini derler, içerik bilgisini çeker, oyunun hangi yapılandırmayla başlayacağını belirler ve ancak ondan sonra asıl istemciyi çalıştırır. Bu iki süreç aynı klasörde durur ama işletim sistemi için iki ayrı programdır; ağ ayarı birine uygulandığında diğerine kendiliğinden geçmez.

Üçüncü parça, oyunu üzerinden aldığınız mağaza istemcisidir. Yama ve içerik indirmesini o yapar, kimlik doğrulamasını o taşır, çoğu durumda çok oyunculu davetin ilk adımı da onun üzerinden geçer. Mağaza istemcisinin kendi proxy alanı vardır ve sistem geneli ayarla her zaman aynı şeyi yapmaz.

Dördüncü parça asıl oyun oturumudur. Burada karşı uç bir şirket sunucusu olmak zorunda değildir; büyük strateji oyunlarında oturumu genellikle oyunculardan biri barındırır ve diğerleri ona bağlanır. Yani tünelin öbür ucundaki adres, çoğu zaman arkadaşınızın ev bağlantısıdır.

Bu dört parçayı ayırmadan yapılan her kurulum yarım kalır. Doğru sıra şudur: önce hangi parçayı yönlendirmek istediğinize karar verin, sonra kuralı o parçanın okuduğu yere yazın, en sonunda da gerçekten o parçanın çıkışının değiştiğini bağımsız bir yoldan doğrulayın.

TCP mi UDP mi: hangi paket tünele girer?

Proxy protokollerinin taşıyabildiği şey sabittir ve oyunun ne istediğinden bağımsızdır. HTTP proxy, HTTPS hedefleri için CONNECT yöntemiyle bir tünel açar; bu tünel yalnızca TCP taşır. SOCKS5 taşıma katmanında durur ve varsayılan olarak yine TCP bağlantısı kurar. UDP taşınabilmesi için SOCKS5’in UDP ASSOCIATE komutunun kullanılması gerekir ve bu komutun işe yaraması iki koşula bağlıdır: proxy sunucusu bunu desteklemeli, istemci de bunu kullanmayı bilmelidir.

İkinci koşul sahada birincisinden çok daha sık takılır. Piyasadaki pek çok SOCKS5 hizmeti UDP’yi hiç açmaz; açanların karşısında ise UDP’yi SOCKS5 üzerinden konuşan oyun istemcisi neredeyse yoktur. Oyun istemcileri kendi soketlerini doğrudan açar; sistemdeki proxy ayarını okumak zorunda değildir. Bu yüzden gerçekçi beklenti şudur: proxy kuralınız giriş, mağaza, launcher ve yama indirme trafiğini kapsar; gerçek zamanlı oyun paketleri büyük olasılıkla kapsamaz.

Kapsamı gerçekten genişletmek istiyorsanız kararı protokol seçiminde değil katman seçiminde vermeniz gerekir: uygulama bazlı bir yönlendirme aracı ya da cihaz geneli bir tünel, uygulamanın proxy desteği olup olmadığından bağımsız çalışır. Protokollerin taşıdığı yük ve kimlik doğrulama farkları için SOCKS5 proxy sayfası ile SOCKS5 UDP desteği yazısı iyi bir başlangıçtır; tünelin nasıl kurulduğunu görmek isterseniz HTTP CONNECT metodu yazısı adım adım anlatıyor.

Launcher ayrı bir uygulamadır ve ayrı yapılandırılır

Launcher’ın yaptığı iş büyük ölçüde sıradan HTTPS trafiğidir: içerik listesi çekmek, mod bilgisi almak, sürüm karşılaştırmak. Bu, proxy için en uyumlu kısımdır. Launcher genellikle işletim sisteminin proxy ayarını kullanan bir ağ yığınıyla çalışır; dolayısıyla sistem geneli bir kural burada çoğu kurulumda işe yarar.

Yama ve içerik indirmesi ise ayrı bir hikâyedir. İndirmeyi çoğunlukla mağaza istemcisi yapar ve boyut olarak günün en ağır trafiği budur. Bir sürüm güncellemesi gigabaytlarla ölçülür; bunu aktarılan veri üzerinden ücretlendirilen bir residential ya da mobil çıkıştan geçirmek, oyun oynamadan kotayı bitirmenin en hızlı yoludur. Ayrıca indirme, mağazanın size yakın dağıtım düğümünden gelirken tünel başka bir ülkeden çıkıyorsa gereksiz bir tur atar ve süre uzar.

Pratik bir ayrım kuralı: küçük ve sık istekler (liste, sürüm, kimlik) yönlendirilmeye uygundur, büyük ve seyrek transferler (yama, tam kurulum) olağan hattınızda kalsın. Mağaza istemcisinin proxy alanını nereye yazacağınızı görmek için Steam proxy ayarları yazısındaki adımlar aynı mantıkla diğer mağazalara da uyarlanır.

Bir de mod klasörünü ağ üzerinden paylaşan kurulumlar var. Bunlarda dosya erişimi yerel ağda kalır, proxy’nin işi değildir; tünel açıkken paylaşılan klasöre erişemiyorsanız sorun büyük olasılıkla yerel ağ trafiğinin de tünele yönlenmiş olmasıdır. Kuralınıza yerel adres aralıklarını dışlayan bir istisna eklemek bunu çözer.

Oturumu bir oyuncu barındırır: bu proxy için ne değiştirir?

Büyük strateji oyunlarında çok oyunculu oturum, eşleştirme sunucusu havuzuna girip size atanan bir veri merkezine bağlanmakla kurulmaz. Genellikle oyunculardan biri oturumu barındırır; diğerleri davet ya da liste üzerinden ona katılır. Yani tünelin karşı ucundaki adres bir şirketin omurgasında değil, bir ev bağlantısının arkasındadır.

Bunun ilk sonucu rota tarafındadır. İki oyuncu aynı şehirdeyse aralarındaki yol zaten kısadır; araya başka bir ülkedeki çıkış koymak yolu kısaltmaz, uzatır. Proxy’nin anlamlı olduğu durum, sizinle host arasındaki varsayılan yolun dolambaçlı olduğu ve çıkışın daha doğrudan bir omurgaya oturduğu nadir hâldir; bu bir kural değil, ölçülmeden varsayılamayacak bir istisnadır.

İkinci sonuç erişilebilirlik tarafındadır. Barındıran taraf gelen bağlantıyı kabul edebilmelidir; bu genellikle onun yönlendiricisinde bir port yönlendirme ya da NAT davranışı meselesidir ve sizin çıkışınızı değiştirmenizle çözülmez. Katılan tarafta sorun yaşıyorsanız önce hangi tarafın engellendiğini ayırt edin: host’a hiç ulaşılamıyor mu, yoksa el sıkışma başlayıp mı düşüyor?

Üçüncü sonuç kurumsal ve kampüs ağlarıyla ilgilidir. Bu ağlarda dışarı açılan port aralığı dardır ve oyun oturumları çoğu zaman baştan kapalıdır. Burada proxy’nin işlevi mesafeyi kısaltmak değil, kapalı bir yoldan geçebilen bir trafik biçimi bulmaktır; sınırların ne olduğunu okul ve işyeri ağlarında erişim engelleri yazısı ayrıntılandırıyor. Ağ yöneticisinin kuralları sizin sorumluluğunuzdadır; kurum politikasına aykırı bir kullanım için bu sayfadaki hiçbir adım önerilmez.